Maatschappelijk belang
Het schoolsysteem in de Filipijnen heeft de afgelopen jaren grote veranderingen doorgemaakt,
maar verschilt op veel punten nog steeds van het Nederlandse onderwijssysteem.
Onderwijs wordt in de Filipijnen gezien als een belangrijk middel om sociale mobiliteit te vergroten,
maar in de praktijk heeft niet iedereen gelijke toegang tot onderwijs.
Factoren zoals inkomen, woongebied en het opleidingsniveau van de ouders spelen hierbij een grote rol.
Sinds 2016 volgt de Filipijnen het zogenoemde K–12-systeem, dat bestaat uit verschillende onderwijsniveaus.
Dit systeem is enigszins te vergelijken met de structuur die we in Nederland kennen.
Het onderwijs begint met kindergarten (kleuteronderwijs), dat verplicht is voor kinderen van ongeveer vijf
jaar. Dit lijkt op groep 1 en 2 in Nederland. Daarna volgt de elementary school, die zes jaar duurt (Grade 1 t/m 6).
Deze fase is vergelijkbaar met de Nederlandse basisschool, hoewel de lesstof vaak meer gericht is op
basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen, met relatief grote klassen.
Na de elementary school gaan leerlingen naar de junior high school (Grade 7 t/m 10).
Dit niveau kan worden vergeleken met de onderbouw van het voortgezet onderwijs in Nederland.
Alle leerlingen volgen hier grotendeels hetzelfde curriculum. Vervolgens is er de senior high school (Grade 11 en 12).
Dit is enigszins te vergelijken met de bovenbouw van het Nederlandse vmbo, havo en vwo.
Leerlingen kiezen hier een richting, zoals een academische track (bijvoorbeeld natuurwetenschappen of economie).
Na het voortgezet onderwijs kunnen studenten doorstromen naar het hoger onderwijs, zoals universiteiten en colleges.
Dit is vergelijkbaar met het hbo en wo in Nederland. Daarnaast bestaan er ook technische opleidingen en vakscholen.
Een belangrijk verschil met Nederland is dat het Filipijnse onderwijssysteem minder
sterk differentieert op niveau in een vroeg stadium. In Nederland wordt al rond het
twaalfde levensjaar een duidelijke splitsing gemaakt tussen vmbo, havo en vwo, terwijl
leerlingen in de Filipijnen pas later een specifieke richting kiezen.
Daarnaast zijn scholen in Nederland grotendeels goed gefinancierd door de overheid,
terwijl in de Filipijnen het kwaliteitsniveau sterk kan verschillen per school.
Privéscholen zijn vaak beter uitgerust en hebben kleinere klassen,
maar zijn alleen toegankelijk voor gezinnen met voldoende financiële middelen.
In theorie is basisonderwijs in de Filipijnen verplicht en gratis. In de praktijk gaan echter
niet alle kinderen (regelmatig) naar school. Kinderen uit arme gezinnen stoppen vaker
vroegtijdig met school om te werken en bij te dragen aan het gezinsinkomen.
Dit komt vooral voor in landelijke gebieden en in gezinnen die afhankelijk zijn van landbouw,
visserij of informeel werk.
Kinderen uit rijkere gezinnen, vooral in stedelijke gebieden, volgen vaak onderwijs op
privéscholen en hebben een grotere kans om door te stromen naar hoger onderwijs.
Voor hen is onderwijs een investering in toekomstig succes.
Er bestaan duidelijke verschillen tussen stedelijke en landelijke gebieden.
In grote steden zoals Manila, Cebu en Davao zijn meer scholen, betere faciliteiten en beter
opgeleide leerkrachten beschikbaar. Op het platteland zijn scholen soms slecht
bereikbaar, onderbezet en minder goed uitgerust. In afgelegen gebieden moeten
kinderen soms uren reizen om naar school te gaan, wat schooluitval in de hand werkt.
Ook speelt de lokale economie een rol. In landbouwgebieden is onderwijs vaak minder
prioriteit, omdat kinderen nodig zijn om mee te werken op het land.
In stedelijke gebieden ligt de nadruk meer op diploma’s en professionele carrières.
De sociaal-economische positie van ouders heeft een grote invloed op het
opleidingsniveau van kinderen. Ouders met een hogere opleiding en een stabiel
inkomen stimuleren schooldeelname en kunnen extra ondersteuning betalen, zoals
bijlessen of schoolmaterialen. Armere gezinnen hebben hier vaak geen middelen voor,
waardoor kansenongelijkheid blijft bestaan.
Hoewel het Filipijnse schoolsysteem in opbouw lijkt op dat van Nederland, zijn er grote
verschillen in toegankelijkheid, kwaliteit en kansen. Sociale ongelijkheid en regionale
verschillen bepalen in sterke mate wie onderwijs volgt en hoe ver iemand kan doorleren.
Onderwijs biedt in de Filipijnen kansen op een betere toekomst, maar die kansen zijn
niet voor iedereen gelijk verdeeld.